3 języki w Clean Coachingu

James Lawley i Penny Tompkins (2000) sugerują, że ludzie mogą doświadczać świata i myśleć o nim na co najmniej trzech różnych poziomach, które nazywają „domenami”:

1. Zmysły: To najbardziej podstawowe i surowe doświadczenie, związane z naszymi fizycznymi doznaniami i uczuciami. Nasze zmysły są niczym „okna” na świat zewnętrzny. Na tym poziomie doznania pochodzą bezpośrednio z naszego ciała. Kiedy wyobrażamy sobie lub przypominamy doświadczenia, możemy ponownie odczuć związane z nimi bodźce fizyczne, nawet jeśli nie ma zewnętrznych impulsów.

2. Konceptualne: Ten poziom myślenia obejmuje racjonalną, abstrakcyjną myśl logiczną, której używamy do planowania, podejmowania decyzji i oceniania. Możemy myśleć o koncepcie jako o „etykiecie,” którą nadajemy pewnym zjawiskom lub ideom. Etykiety te nie odnoszą się tylko do rzeczy materialnych, ale także do abstrakcyjnych pojęć, takich jak „kariera” czy „rodzina”.

3. Metaforyczny: Na tym poziomie nasze myśli i doświadczenia są eksplorowane i porównywane z innymi rzeczami, co pomaga nadać sens abstrakcyjnym ideom przez odniesienie do czegoś namacalnego. Przykładem może być metafora „kariera to wyścig szczurów,” która porównuje ścieżkę zawodową do intensywnej rywalizacji.

Dlaczego to jest ważne?

Zrozumienie, na którym poziomie doświadczenia klient jest zaangażowany, ma kluczowe znaczenie w procesie coachingu. Każdy poziom aktywuje różne sieci neuronalne w mózgu, co wpływa na sposób przetwarzania informacji, podejmowania decyzji i reagowania na bodźce.

• Zmysłowy poziom: Kiedy klient angażuje się na poziomie zmysłowym, aktywowane są przede wszystkim sieci sensoryczno-motoryczne. Kluczowymi elementami tych sieci są kora somatosensoryczna oraz kora motoryczna, odpowiedzialne za przetwarzanie bodźców dotykowych i odczucia w ciele, a także za planowanie i kontrolowanie ruchów. Praca na tym poziomie jest bardzo silna i bezpośrednia, co pomaga klientowi nawiązać kontakt z fizycznymi odczuciami, które mogą być zaniedbywane podczas myślenia konceptualnego.

• Konceptualny poziom: Myślenie na poziomie konceptualnym aktywuje sieć trybu domyślnego (Default Mode Network, DMN). Ta sieć odpowiada za introspekcję, refleksję nad sobą, myślenie abstrakcyjne i planowanie. Chociaż sieć ta jest niezbędna do rozwiązywania problemów i tworzenia strategii, nadmierne poleganie na niej może prowadzić do oderwania od emocji i zmysłowych doświadczeń.

• Metaforyczny poziom: Praca z metaforami angażuje sieć wyrazową (Salience Network). Sieć ta odpowiada za identyfikowanie istotnych bodźców oraz za integrację informacji z różnych obszarów mózgu. Dzięki temu metaforyczne myślenie pozwala łączyć abstrakcyjne pojęcia z bardziej namacalnymi obrazami, co ułatwia zrozumienie i komunikację złożonych emocji i idei.

Dlaczego Clean Coaching koncentruje się na poziomie symbolicznym i ucieleśnieniu?

W Clean Coachingu szczególną wagę przywiązuje się do pracy na poziomie symbolicznym/metaforycznym oraz do ucieleśnienia doświadczeń. Proces coachingowy koncentruje się na eksploracji metafor, które klient stosuje do opisania swoich doświadczeń, ponieważ metafora personalna jest doskonałym narzędziem do integracji informacji z różnych, często odległych części naszego doświadczenia.

• Metafora jako narzędzie integracji: Metafory pozwalają na połączenie różnych aspektów doświadczenia – emocji, myśli i odczuć fizycznych – w spójną całość. Dzięki temu klient może odkrywać głębokie, nieoczywiste wglądy, które często nie są dostępne na poziomie konceptualnym. Praca z metaforą aktywuje sieć wyrazową, która integruje te różnorodne aspekty, pomagając klientowi zrozumieć, jak różne elementy jego życia się ze sobą łączą.

• Ucieleśnienie i poszerzanie świadomości: W Clean Coachingu ważne jest, aby klient nie tylko rozumiał swoje doświadczenia intelektualnie, ale także odczuwał je w ciele. Ucieleśnienie metafory pozwala na głębsze zakorzenienie nowych wglądów w rzeczywistości fizycznej klienta. Praca z ciałem i zmysłami aktywuje sieci sensoryczno-motoryczne, co wspiera poszerzanie świadomości i pogłębia doświadczenie.

Wnioski końcowe i „lądowanie” na poziomie konceptualnym

Dopiero po eksploracji metaforycznej i ucieleśnieniu nowych wglądów, proces coachingowy w Clean Coachingu przechodzi do poziomu konceptualnego. Jest to moment, który nazywamy „lądowaniem” – kiedy klient zaczyna integrować to, czego doświadczył, na poziomie konceptualnym.

Aktywacja poziomu konceptualnego: W „lądowaniu” aktywowana zostaje sieć trybu domyślnego, która umożliwia klientowi refleksję nad tym, co odkrył i jak to zrozumienie może być zastosowane w jego życiu. Na tym etapie klient przekształca metaforyczne i zmysłowe doświadczenia w konkretne plany, cele i strategie. Przejście do poziomu konceptualnego pozwala na świadome zintegrowanie nowej wiedzy i na jej praktyczne zastosowanie.

Podsumowanie

W Clean Coachingu kluczowe jest to, że praca odbywa się głównie na poziomie symbolicznym oraz przez ucieleśnienie doświadczeń, co pozwala na głęboką integrację i odkrywanie nieoczywistych wglądów. Dopiero na końcu procesu, kiedy wszystkie aspekty doświadczenia zostały zbadane i zrozumiane, klient „ląduje” na poziomie konceptualnym, gdzie może przekształcić te odkrycia w konkretne działania. To podejście nie tylko angażuje różne sieci neuronalne w mózgu, ale także harmonizuje procesy myślowe, emocjonalne i fizyczne, prowadząc do trwałych i transformacyjnych zmian.